Ehmedê Xanî ismi kadar “Kürtlük”le, Kürt kimliği-kültürüyle,
Kürt dili-düşüncesiyle özdeşleşmiş başka isimler bulmak oldukça zordur. Aradan
birkaç yüzyıl geçmiş olmasına rağmen, O hâlâ güncelliğini koruyor.
Ehmedê Xanî’den çok konuşulmasına, söz edilmesine rağmen O
hâlâ çok az biliniyor, çok az tanınıyor.
İzeddin Mustafa Resûl, Xanî’ye ilişkin hâlâ en kayda değer
olarak görülen çalışmasında bu açığı gidermeye çalışıyor; Xanî döneminde
Kürdistan’ın siyasal, sosyal ve ekonomik durumundan edebi hayata, Xanî’nin
sosyal perspektifinden felsefe ve tasavvufla ilişkisine birçok konuyu detaylı
araştırarak “Mem û Zîn”in yeni ve farklı okumaları için imkan sunuyor.
Ehmedê Xanî bu toprakların hüznü ve kederidir. Yüzyıllar
öncesinden yüzyıllar sonrasına yankılanan, sesi-sözü; canlı hafızası ve gelecek
umududur.
O, buraya mahsus, bu güneşin altında, bu iklimde, bu
toprakta yetişen “Prangos Kurdica”dır.
O, buranın “yerli”sidir, haysiyet ve asaletdir.
Ehmedê Xanî bu toprakların kendisidir.
300. ölüm yıldönümünde rahmetle ve minnetle anıyoruz.